Bondage

De bonte verzameling verhalen
vastgelijmd
inlevingsvermogen aangelijnd
alsof je een avontuur bestelt
van een beknopte menukaart

onvoorwaardelijk nooit echt
uitgezocht
de ruzies die ik niet uitvocht
beknellen mijn luchtpijp
voelen als een bondage
waar je niet om hebt gevraagd
liefdevol om je polsen gevlochten
vol valse beloften
die je vloekend
probeert te weerstaan

zachtjes trilt de lucht na
wanneer de maan eindelijk
mijn klaagzang verstaat
en vele generaties
luidkeels passeren
is zelfs de bundel
uit de halflege zaklamp
nu te fel

mijn donkerste kanten
vind ik soms
stiekem
het allermooist

Oorlog

Oorlog

Mijn eigen volk bestaat

voor mij al lang niet meer
vol van schaamte 
zou ik het liefste
willen vluchten

in deze wereld die dagelijks

het bloed van haar wangen wast
waarin zeeën en rivieren
alleen nog rood dreigen
te stromen
brengen bivakmutsen
in driedelig zwart
ongevraagd
de oorlog tot aan mijn voordeur
bombarderen ze
vers geboren kinderdromen
tot puin
gaan ze ver over grenzen
slaan ze
onder valse voorwendselen
alle hoop dood

met natte ogen
vraag ik mezelf af
welk belangrijk gesprek
ik dan miste
en waar en wanneer jij de waarde
van het mens zijn
vergat

Marco van der Bij, 10-10-2014

Selah Sue

Pinkpop was geweldig, vooral het optreden van Selah Sue maakte grote indruk, eigenlijk zou het woord "wauw" genoeg moeten zijn, maar ik kon het toch niet laten.....

Selah Sue

Ze kraakt me met haar lichaamstaal
fileert me
met haar stem

in deze hitte
kan ik mijn kippenvel 
niet bedwingen
verdrinken gezongen zinnen 
in mijn ritmische snikken
terwijl het vocht lang mijn neus druipt
totdat ik struikel
over mijn tong

de toverwoorden
“ik weet dat we gebroken stukken zijn”
breken ook mijn broer

verscholen
achter donker glas
tussen lijnen 
van hemels gezang
komt opgeslagen chaos
in bloeddoorlopen ogen
eindelijk in het gedrang
zij wiegt zachtjes 
met haar heupen
hij veegt zijn gezicht leeg

ik pink mijn eigen oorlog weg
hou hem
liefkozend vast

Marco van der Bij, 17-06-2015

Klankschaal

Klankschaal (essence 27)

Deze klankschaal
heb ik dapper
leeg moeten drinken
op deze frequentie
dieper gedoken
dan verwacht

in de kamers
van mijn hart
beland
waar toch
politiek wordt bedreven
het zeker weten
tegen mijn bloedbaan
in gejaagd

de stroming transponeert me
naar een vorig leven
terug naar stukken
die ik het meeste vrees
en allang had vermoord

het meerstemmig engelengezang
produceert
zonder medeleven
drammend
een macaber slotakkoord

in blinde paniek hap ik
naar spaarzame lucht
beseffend dat  ik zojuist woest
de liefde heb bedreven
met de dood

Marco van der Bij, 24-04-2015

Friesland

Voor mij opa Riemer

Friesland

In absolute windstilte

kwamen we aan

het dunne haar boven

de grote oren

en  woest witte bakkebaarden

stond alle kanten op

met grote kolenschoppen

duwde hij zichzelf van de bedrand

strompelde naar de wankelstoel

stommelde wat over kaas keren

en de dakpannenfabriek

onderweg rustten

de vergeelde vingers kort

op mijn schouders

schuurde de stoppelbaard vluchtig

over mijn kruin

hij keek, knikte

slurpte wat lauwe koffie

het meeste vanaf een schoteltje

de raspende tabakstem

maakte flauwe grapjes

mijn broers lachten hees

ik besloot

om als oudste niet te huilen

vlak voor de storm

vertrokken we

huiswaarts

en konden nooit meer

terug

Marco van der Bij, 27-03-2015

Opa

Opa

Opa

Spekbokkum en kuit sputterden

in de oude ovale vispan

de schuur

waar wild bestierf

gevuld met zure lucht

van herbruikte roomboter

de groene deur op een kier

ik bestormde de hemel

jij schonk een glimlach

de versleten hoekbank verhulde zich

in mistflarden

van zware shag

op zondag rinkelde bierflessen

was ruiten troef

lagen alle kaarten open op tafel

ik zocht de kleur van je stem

jij antwoordde rood

bibberende handen

morste mokken koffie met te veel melk

over het vergeelde tafelkleed

het protesterende lichaam

onderuit gezakt in de kale rieten stoel

half luisterend naar een grammofoonplaat

die Weense walsen

onder gevloekte verhalen van oorlog kraste

ik vroeg schuchter naar vrede

jij verzweeg

vaker en vaker

vraag ik me af

waarom

ik je niet verstond

Marco van der Bij, 28-02-2015

krottenwoning

Krottenwoning

het huis

bestaat

uit stukken

geschimmeld golfplaat

binnen geen ruimte

voor lucht

slechts beschutting

tegen zoekenden

straten bestaan

uit hopen

aangestampte modder

en kronkelend geulen

waarin hoop wordt weggewist

met pis en gore smurrie

klein leven

nu al geplakt

met repen

slecht klevend tape

vastberaden klemt ze

de lompen in haar hand

stopt de gaten

in haar toekomst

rasta haar

stinkt

vage vleugen

in woeste plukken

morgen misschien

weer een dag

Marco van der Bij, 16-09-2014

Gemis

Vanuit jouw stoel

klopt mijn hart

onder druk

ademt de avond anders

staan alle levenssappen

schijnbaar stil

ongedierte

vertoont andere patronen

bladeren van olijfbomen bewegen

tegendraads

drukken wolken in vreemde vormen

belemmeren de verspreiding

van hemellicht

als de wilde vuurtongen in de oven

langzaam overgaan

tot traag lispelen

van gloeiende lokwoorden

verwacht ik ieder moment

jouw uitgesproken commentaar

het blijft doodstil

jij passeerde hier slechts

de tijd

Marco van der Bij

Beter laat dan nooit

Onderstaand gedicht op een balkon in Italie geschreven in de nacht van 19 op 20 juli, al op verschillend plekken gepubliceerd, hier dan ook nog maar even...

Ik wist niet
dat je voorgoed weg zou gaan
dacht dat tijd en afstand
geen rol konden spelen

het vizier gericht
op het oosten
waar warmte ooit haar oorsprong vond
zonnestralen je liefdevol beroerden
de hemel binnen handbereik was

één druk op een onbekende knop
één genadeloze klap
toekomst stortte reddeloos ter aarde
waar de koude grond haar opslokte
duisternis haar jeugd claimde
haar vele namen bibberend
op een zwarte lijst werden gezet

het westen baadde in bloed
alle antwoorden bekend
maar verscholen in mistige politiek
ik kijk vragend omhoog

de sterren kleuren rood vannacht

Marco van der Bij
19-07-2014

Wijsheid

Met een simpele knik

wijst hij mij

mijn plek

gelig oogwit

verkent voorzichtig

zijn kansen

zwaar beladen bloedbeelden

bewogen decennia

lang stroomopwaarts

door dichtslibbende aderen

zachtjes leggen ze aan

schokken na in mijn schoot

ik stik

verdrink

in vaten vol verlies

die trots verankerd lagen

in pezige vezels

hij slikt

in driedelig hemelsblauw

glimlacht hij diep zielsverdriet

weer veilig naar binnen

Marco van der Bij

Vrede en Vrijheid

De afgelopen weken heb ik samen met kinderen uit groep 7 en 8  van basisscholen uit woerden gedichten gemaakt. Ik heb de meest gave gedichten mogen lezen, en was verbaasd over het hoge niveau van sommige gedichten. Wat een talent. Wat een gaaf project was dat. Op vijf mei hebben we enkele dichters uitgenodigd om hun gedicht voor te dragen in de bibliotheek. Met Kuvo, Erik Thuis, en Riemer van der Bij een prachtige middag gehad, en wat een opkomst! Voor herhaling vatbaar!

Het onderstaande gedicht bestaat alleen maar uit zinnen uit gedichten van deze kinderen, er is dus echt geen enkele zin (zelfs de titel niet) van mij

Iedereen wil vrij zijn

Als je het geluk hebt om de zon te ontmoeten

in een blauwe schone lucht

zonder zwarte stippen

de wind stilte is

je voor liefde kiest

je samen met je vrienden een lach deelt

ik niet meer dan jij

je in jezelf gelooft

je beseft dat je met vrede goud in handen hebt

als je samen durft te zijn

we allemaal feesten onder de vergeten nacht

je zegt dat je van je vrienden houdt

niet meer gevangen zit in je gedachten

en je in kleuren droomt

je eigen gang gaat

kun je zien

dat iedereen wel een straaltje licht heeft

vrijheid verandert alles!

Zinnen van kinderen uit groep 7 en 8 van de basisscholen in Woerden, project Vrede en vrijheid

Marco van der Bij, 4-5-2014

Voor Giovanni

Voor Giovanni

Slaap zacht

oude vriend

Je lijf lijkbleek

op de zwart beklede hoekbank

de hand waarmee je jarenlang gaf

strak langs je borstkas

de andere

waarmee je pijnplekken duidde

met gekromde vingers op je buik

ontvleesde benen

hoog opgetrokken

adem gebroken

je lichaam opgerold tot een vorm

die je terugbrengt

naar het allereerste begin

wat ik het meest zal missen

is je ontwapenende glimlach

bij een glas

avondrood

Marco van der Bij, 25-3-2013

Taboe

Een gedicht mogen schrijven bij een Valentijns schilderij van Marieke Hulsegge

Taboe

Gulzig

likje, likje

de laatste zware rode wijn

van je lippen

vingers trillend

langs rondingen

van glas

glunderend van valse schaamte

bedenk ik je bloot

til je billen op mijn schoot

haal mijn slanke handen

langzaam

door de klitten van je

krullende lange zwarte haren

teder strelend

kusje, kusje

zoetzachtjes op de lelletjes van je oren

je smelt

op het puntje van mijn tong

met klamme wangen plakkend

tegen jouw lange hals

ik fantaseer je tanden, lippen, mond

je volle borsten

raken de mijne

maar.....

eerst verdrinken

in onmetelijke dieptes

van je zilte ogen

geef je over

als jouw taboe is gebroken

vertel me dan alsjeblieft

dat ik win

Marco van der Bij, 28-01-2014

Schatkaart

Schatkaart

De jas nonchalant

over de houten stoelleuning geslingerd

toppen van piekerig haar

bereiken haast

de nog natte kleverige tafel

waarop halfvolle kopjes cappuccino

oncontroleerbaar

lijken te dansen

het voorovergebogen lichaam

gebaart kant

en klare taal

praat belagend

langzaam omlaag

van kruin via strakgespannen schouders

en hals

stiekem spiekend

naar het centrum

van de schaduw

om het onbekende te verkennen

ik geef je

stukken schatkaart

zonder kruis

Barst

Barst

Onder de gebarsten bast

vloeit een sterke stroom

vrij leven

achteloos

naar de nog groen klimmende kruin

kale takken tikken
schrapen een scherp
irritant geluid
geen schuilplaats meer
lang verborgen zinnen

moeten eruit

er bestaat geen steun

van een stevige stam

zonder littekens
uit het verleden

Wedstrijd

Ik had de eer om in de jury te zitten van de dichtwedstrijd van het Nederlands Dichterspodium in Werkendam. Een mooi initiatief van Marcel Vaandrager, er waren vele mooie gedichten ingeschreven. Het volgende gedicht van Ruben Brugnera maakte bij mij (en de andere juryleden) heel veel indruk. WAUW!  Voor mij de terechte winnaar, PRACHTIG!

Engel

Met je vinger in de lucht

beroer je Andromeda.

Een kwartmiljoen lichtjaren omgorden

donker en zwaar

mijn hand naast de jouwe.

Achter een cyclopenoog en

in de vlakte tussen drie heuvels

vervleest je hemelse zending:

Jouw stralend lichaam tegen het mijne

echoot tot in mijn duistere krochten.

Jij tongt een taal die ik versta.

Zie de stalen ketens, mijn

erfstukken! Ik heb ze afgelegd,

net als mijn kleren.

Voel mijn stramme klauwen,

te week gelegd in clementie,

ze laven zich dankbaar aan je overvloed.

Laat ons nu de overwinning vieren,

in het licht van de zon

dat lonkt door je stralenkrans.

Ruben Brugnera

Klooster

Stadsgedicht 13

Klooster

Gregoriaanse klanken

hangen lang in donkere gangen

valse vlammen werpen

silhouetten van armoede

over muffe muren

rang en orde

grijpen

dwars door de dunne tijd

hedendaagse epische epistels

zijn steevast

langdradig luchtledig

vergrijsde breinen grijnzen

sukkelend in slaap

onrust ontwaakt

ongeloof gewekt

nog steeds dragen

zwakken de zwaarste kruizen

iedereen wijst

niemand durft

een gebed zonder end

korte metten maken

blijft

monnikenwerk

Marco van der Bij, 22-10-2013

Moederskind

1 oktober werd mijn moeder 65 jaar jong, deze is dus voor haar

Moederskind

Ze noemde me

moederskind

als ik me verstopte

achter je lang geruite rokken

als ik

tranen stortend

tegen je warme boezem kroop

als mijn overvolle ogen

de wereld niet meer konden volgen

leidde je me

langs de hongerige horde

die je bevocht

omdat ze dachten

dat ze beter dan jij

wisten

wie ik was

en ben

vrijgevochten

eeuwig kind

nog steeds beschermd

door jouw warme armen

Zuiver

Zuiver

alsjeblieft

geen felle lampen

gun me

luttele lange seconden

lui licht

en ik ben weg

in schemer schermen

met naakte waarheden

verdrinken in heilige tranen

vechten met gewetensvragen

zeulen met met mijn ziel

ik speel

open kaart

Marco van der Bij

Marco

Muziek

Stilte infiltreert

als schimmig gif

in grimmige holtes

de bodem nu wel

zo'n beetje bereikt

halfvol

halfleeg

in principe gelijk

antwoorden

op niet gestelde vragen

veroorzaken onvoorstelbare zwarte gaten

overstromen haast onoverkomelijk

in de vrijgekomen ruimtes

galmen nieuwe zangklanken

de leegte eist muziek

Marco van der Bij, juli 2013